Ślad, który zostawiła Alina Pienkowska
Początki Fundacji Społecznej „Ludzie dla Ludzi” sięgają lat 80., kiedy wielu pracowników ochrony zdrowia szukało realnych sposobów na poprawę sytuacji pacjentów i personelu medycznego. Ważną postacią, która miała wpływ na kształtowanie wartości przyświecających późniejszym działaniom Fundacji, była Alina Pienkowska – pielęgniarka ze Stoczni Gdańskiej, współtwórczyni struktur NSZZ „Solidarność” w ochronie zdrowia. Jej postawa – stawianie dobra pacjenta ponad interesami systemu – stała się punktem odniesienia dla wielu osób, które później współtworzyły nasze środowisko.
Poznański protest w 1989 roku
W lipcu 1989 roku, w Poznaniu, ponad trzydziestoosobowa grupa lekarzy, pielęgniarek, techników i pracowników pogotowia zdecydowała się na 11-dniową głodówkę przed Urzędem Wojewódzkim. Była to reakcja na trudną sytuację w służbie zdrowia i brak systemowych rozwiązań. Wśród postulatów znalazły się m.in. zwiększenie nakładów na onkologię, przejrzystość w powoływaniu kadry kierowniczej, samorządy zawodowe i rozpoczęcie prac nad wprowadzeniem ubezpieczeń zdrowotnych.
Jedną z osób najbardziej zaangażowanych w protest był dr Dariusz Godlewski, który później został założycielem Fundacji. Doświadczenia wyniesione z tamtych dni oraz potrzeba kontynuowania działań na rzecz zmian w ochronie zdrowia sprawiły, że wkrótce narodziła się idea powołania niezależnej organizacji społecznej. Jej celem miało być nie tylko reagowanie na bieżące potrzeby, ale też wspieranie szerszych, długofalowych inicjatyw.
Powołanie Fundacji Społecznej „Ludzie dla Ludzi”
Zaledwie kilka miesięcy po proteście rozpoczęto prace nad formalnym powołaniem Fundacji. Jej misja była od początku jasna – wspierać rozwój systemu ochrony zdrowia w duchu solidarności, demokracji i odpowiedzialności społecznej. W działaniach Fundacji połączono praktyczną pomoc pacjentom i ich rodzinom z szerszą misją edukacyjną, profilaktyczną i społeczną. Od początku istnienia organizacja promowała rozwiązania systemowe – m.in. ubezpieczenia zdrowotne, samorządy zawodowe czy mechanizmy transparentności w zarządzaniu szpitalami.
Początek ruchu Amazonek
W 1991 roku, gdy temat raka piersi wciąż był w Polsce marginalizowany, do gabinetu dra Dariusza Godlewskiego trafiła pacjentka po mastektomii – Krystyna Wechmann. Pełna energii i determinacji, chciała wspierać inne kobiety w podobnej sytuacji. Z ich rozmów zrodził się pomysł założenia przy Fundacji pierwszego w Wielkopolsce Klubu Amazonek. Inicjatywa szybko nabrała tempa – rozpoczęto rehabilitację, działania edukacyjne i tworzenie lokalnych klubów. Kobiety zaczęły organizować się nie tylko przy szpitalach, ale też w małych miastach i gminach, budując sieć wzajemnego wsparcia. W 1993 roku, podczas zjazdu zorganizowanego przez Fundację, narodziła się idea powołania ogólnopolskiej Federacji Stowarzyszeń AMAZONKI, którą Krystyna Wechmann kieruje do dziś. Fundacja nadal współpracuje z Federacją, a jej założyciel pozostaje społecznym doradcą ruchu.
OPEN – kontynuacja wartości Aliny Pienkowskiej
Dziś jednym z najważniejszych partnerów i filarów działalności Fundacji jest Ośrodek Profilaktyki i Epidemiologii Nowotworów w Poznaniu (OPEN), który nosi imię Aliny Pienkowskiej. Ośrodek ten, będący współwłasnością Fundacji, realizuje misję wcielania idei profilaktyki, edukacji zdrowotnej i nowoczesnej diagnostyki onkologicznej w praktykę. Współpraca z OPEN stanowi nie tylko kontynuację dziedzictwa Pienkowskiej, ale także konkretną odpowiedź na potrzeby pacjentów – zgodnie z pierwszym postulatem strajku sprzed 35 lat: zwiększenia nakładów na onkologię.
35 lat później
Od czasu protestu minęło ponad 35 lat. Fundacja nadal działa – jako zespół osób zaangażowanych w konkretne projekty i programy, które odpowiadają na zmieniające się potrzeby pacjentów i środowiska medycznego. Dziś, zamiast dużych słów, stawiamy na współpracę, konsekwencję i wrażliwość na to, co dzieje się wokół nas – zarówno w systemie ochrony zdrowia, jak i w codziennych historiach ludzi, którym staramy się towarzyszyć. Zależy nam na działaniach, które mają realny wpływ, nawet jeśli są niewielkie. Wierzymy, że zmiana zaczyna się tam, gdzie ktoś czuje się usłyszany i zaopiekowany.
Fundacja „Ludzie dla Ludzi” powstała z potrzeby działania, ale też z przekonania, że warto bronić tego, co najważniejsze – pacjenta, jego godności i prawa do leczenia. Dziedzictwo Aliny Pienkowskiej i protestu z 1989 roku pozostaje dla nas nie tylko historią, ale codziennym punktem odniesienia.
Historia Fundacji „Ludzie dla Ludzi” – krok po kroku
Początek Fundacji i pierwsze działania
To właśnie w atmosferze społecznego protestu i nadziei na zmiany powstała Fundacja „Ludzie dla Ludzi”. Jej początki związane są z dramatyczną głodówką pracowników służby zdrowia i silną potrzebą realnego wpływu na sytuację pacjentów. Dzięki zaangażowaniu lokalnej społeczności udało się zebrać środki na kapitał założycielski, a już w 1990 roku Fundacja rozpoczęła pierwsze działania edukacyjne, rozsyłając setki tysięcy ulotek promujących profilaktykę nowotworową.
Apteka i pierwszy Klub Amazonka
W ciągu tych dwóch lat pojawiły się pierwsze konkretne inicjatywy skierowane bezpośrednio do pacjentów – uruchomienie apteki w WCO oraz organizacja charytatywnego festynu, z którego dochód przeznaczono na zakup mammografu. Równolegle, z potrzeby wzajemnego wsparcia i osobistego zaangażowania pacjentek, powstał pierwszy w Wielkopolsce Klub Amazonka – przestrzeń, która z czasem przerodziła się w jeden z najważniejszych ruchów pacjenckich w kraju.
Profilaktyka i edukacja
Fundacja rozszerzyła działalność o bezpłatne badania mammograficzne, docierając do tysięcy kobiet. Oprócz tego rozpoczęto dystrybucję bezpłatnej gazetki edukacyjnej „Wszyscy przeciw rakowi”, która stała się kolejnym kanałem komunikacji z mieszkańcami. Działania te miały na celu zwiększenie świadomości o nowotworach i potrzebie wczesnego wykrywania.
Spartakiada i rozwój ruchu Amazonek
Ten czas to dynamiczny rozwój środowiska kobiet po leczeniu raka piersi – Amazonki organizowały się, wspierały i edukowały siebie nawzajem. Symbolicznym momentem była I Ogólnopolska Spartakiada Amazonek – wydarzenie pokazujące, że życie po chorobie może być aktywne, wspólnotowe i pełne siły. Pobiegliśmy w ramach "Biegu ku zdrowiu" razem z Panią Premier Hanną Suchocką.
Międzynarodowa współpraca i Europa Donna
Fundacja zaczęła budować relacje międzynarodowe – organizując m.in. szkolenie dla lekarzy z udziałem ekspertów z USA i dołączając do europejskiego ruchu Europa Donna. To otwarcie na świat wzmocniło działania edukacyjne i dodało Fundacji perspektywy porównawczej – jak wygląda profilaktyka i leczenie w innych krajach.
Apteka onkologiczna i mammobus
W tym okresie Fundacja skoncentrowała się na poprawie dostępności – zarówno do leków, jak i do badań. Otwarto specjalistyczną aptekę onkologiczną i uruchomiono mammobus, który docierał do mniejszych miejscowości, umożliwiając badania kobietom, które dotąd miały ograniczony dostęp do profilaktyki.
Genetyka i profilaktyka
Rozpoczęto działania związane z diagnostyką genetyczną nowotworów – szczególnie w zakresie dziedzicznej predyspozycji do raka piersi. Jednocześnie kontynuowano badania mammograficzne oraz współpracę z lokalnymi jednostkami zdrowia, tworząc coraz bardziej zróżnicowaną ofertę profilaktyczną.
Rozszerzenie profilaktyki
Fundacja po raz kolejny poszerzyła zakres działań – tym razem o profilaktykę raka prostaty i jelita grubego. Skierowano działania do szerszej grupy odbiorców, w tym mężczyzn, a współpraca z samorządami pozwoliła lepiej dopasować ofertę do potrzeb lokalnych społeczności.
Szkolenia i partnerstwa
Kolejne lata przyniosły intensyfikację działań edukacyjnych – przeszkolono wolontariuszki Amazonek oraz samorządowców w zakresie wdrażania programów onkologicznych. Zacieśniano współpracę z władzami lokalnymi i instytucjami, które coraz chętniej korzystały z doświadczenia Fundacji.
Edukacja lokalna i stała obecność
Choć mniej medialne, ten okres był istotny pod względem systematycznej pracy „u podstaw”. Fundacja prowadziła liczne działania edukacyjne w regionach, rozwijając sieć kontaktów i wzmacniając obecność w społecznościach lokalnych.
„Policzmy się” i kultura w profilaktyce
Kampania „Policzmy się” – łącząca temat profilaktyki z aktywnością fizyczną i wspólnotowym przekazem – okazała się dużym sukcesem. Fundacja zaczęła też eksperymentować z formami kultury – np. prezentując filmy o chorobie nowotworowej na festiwalu Ale Kino!.
Kampanie społeczne i działania młodzieżowe
Pobiliśmy kolejny rekord policzonych w ramach kampanii "Policzmy się". Działania przenosiły się także do szkół – w ramach kampanii „Zdrowe Miasto Poznań” i „Wiem! Tak zrobię” uczniowie uczyli się, jak rozmawiać o zdrowiu. Wzrosła też liczba uczestników kampanii online – profilaktyka zyskiwała nowy wymiar.
Rekordowe kampanie i działania medialne
Kampania „Policzmy się” odnotowała rekordowy zasięg, a Fundacja stale rozszerzała swoje działania medialne. Działano zarówno w Internecie, jak i offline – w formie wydarzeń, poradników i wsparcia lokalnego. Tradycyjnie także współorganizowaliśmy Festiwal Filmów Młodego Widza AleKino! - w tym roku odwiedziliśmy małych pacjentów Szpitala Dziecięcego w Poznaniu, którzy mogli obejrzeć ciekawe filmy, a także spotkać się z aktorką Małgorzatą Foremniak
Ciągłość działań i lokalne wsparcie
Fundacja zrealizowała szereg ważnych projektów edukacyjnych i społecznych. Kampania „Policzmy się” odbyła się pod nowym hasłem – FAQ RAK – i przyciągnęła ponad 170 tysięcy uczestników. Kontynuowano współpracę z Międzynarodowym Festiwalem Filmów Młodego Widza „Ale Kino” oraz prowadzenie Biura Interwencji Onkologicznej. Przedstawiono raport „Choroba nowotworowa – doświadczenia pacjentów”, zrealizowano kolejne edycje kampanii „Wiem! Tak zrobię” oraz programu „Nauczyć się żyć z rakiem – wiedza, świadomość, wsparcie”. Za swoją działalność Fundacja otrzymała wyróżnienie podczas X Jubileuszowej Gali Nagród im. Św. Kamila.
Współpraca z miastem i FAQRAK
Kampania „Policzmy się” przekształciła się w program FAQRAK, który zyskał nową, rozbudowaną formułę i silne wsparcie Miasta Poznań. Wspólnie zrealizowano trzy projekty: „Talerzyk”, „12 kroków w stronę zdrowia” oraz „Zespół zmęczenia chorobą nowotworową”. Po raz pierwszy FAQRAK połączył siły z agencją Go Ahead w ramach akcji Koncertowa Jesień, a współpraca z Międzynarodowym Festiwalem Filmów Młodego Widza Ale Kino! była kontynuowana. W 2018 roku zaprezentowano nowy zestaw infografik edukacyjnych, prowadzono badania mammograficzne dla seniorek z Poznania, a także opublikowano poradnik dotyczący zmęczenia towarzyszącego chorobie nowotworowej. Dodatkowo, w ramach akcji „Mamy haka na raka” realizowanej z Aquanetem, udostępniono internetową ankietę genetyczną pozwalającą ocenić ryzyko dziedzicznej predyspozycji do nowotworów złośliwych.
Profilaktyka w regionach
Wraz z Ośrodkiem OPEN realizowano duży projekt profilaktyczny skierowany do kobiet z całej Wielkopolski. Połączenie badań, edukacji i współpracy z personelem medycznym pokazało, że działania Fundacji mogą mieć realny zasięg regionalny.
Działania społeczne i projektowe
W tych latach kontynuowano współpracę z samorządami, szkołami i lokalnymi instytucjami zdrowia. Działania Fundacji skupiały się na stałym wsparciu, edukacji i reagowaniu na bieżące potrzeby pacjentów – mimo trudniejszych warunków, m.in. związanych z pandemią.
„Zrób C.O.Ś. dla zdrowia” i rehabilitacja
Fundacja rozpoczęła kampanię „Zrób C.O.Ś. dla zdrowia” – obejmującą spotkania, warsztaty, wydarzenia i szeroką komunikację profilaktyczną. Równocześnie, wspólnie z Ośrodkiem OPEN, wdrożono program rehabilitacji onkologicznej dla osób w wieku produkcyjnym, co wyraźnie poszerzyło zakres wsparcia oferowanego pacjentom.
